Bazı insanların hayatı iki ayrı hikâye gibi akar.
Biri karanlıkla, diğeri aydınlıkla yazılmış iki ayrı hikâye…
Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın hayatı da böyledir.
Yıllar sonra herkes onu başka bir isimle tanıyacaktır: Halikarnas Balıkçısı.
Hayatının en mutlu ve en üretken dönemini de bu isimle yaşar. Bodrum’a sürgün edildiğinde, bu küçük kasaba onun için bir son değil, yeni bir başlangıçtır.
Halikarnas Balıkçısı olduğu yıllarda Türkiye’nin ilk T.C. uyruklu turist rehberi olur. Bodrum’a, şarkılara konu olmuş begonvilleri diken kişi olarak anılır. Kendi imkânlarıyla yurt dışından tropikal çiçekler ve meyveler getirir; onları sabırla eker, büyütür, çoğaltır.
O yıllarda, oldukça çıplak bir görünüme sahip olan Bodrum’da birçok ağacın dikilmesine öncülük eder. Bugün Bodrum sokaklarını süsleyen pek çok çiçeği ve ağacı bir bakıma ona borçlu olduğumuzu söylemek abartı olmaz.
Ama Halikarnas Balıkçısı’nın Bodrum’a katkısı yalnızca ağaçlarla ve çiçeklerle sınırlı değildir. O, Bodrum’a ve Türkiye’ye bir düşünce kazandırır: Mavi Yolculuk.
Denizle, tarihle ve Anadolu kültürüyle yeniden bağ kurmayı öneren bu yolculuklar zamanla bir kültür hareketine dönüşür.
Cevat Şakir’in hayatına bakarken onu iki ayrı dönem üzerinden düşünmek mümkündür: Cevat Şakir Kabaağaçlı dönemi ve Halikarnas Balıkçısı dönemi.
Cevat Şakir dönemi biraz daha kasvetlidir. Oysa Halikarnas Balıkçısı olduğu yıllarda hayatının rengi değişir. Üretkenlik, umut ve aydınlık vardır hayatında.
Ben bu yazıda özellikle onun Halikarnas Balıkçısı olduğu yıllara, yani daha üretken ve daha aydınlık dönemine bakmak istiyorum. Çünkü bugünlerde hepimizin biraz aydınlığa ihtiyacı yok mu?
Bazen zor görünen bir dönem, insanın kendini bulduğu bir başlangıca dönüşebilir. Bodrum sürgünü de onun için tam olarak böyle bir döneme dönüşür.
Çünkü hayat biraz da zıtlıklarla var olur.
Elbette dizilere ve kitaplara konu olmuş, Cevat Şakir’in babası Şakir Paşa’yı vurma hadisesine de değinmeden geçmek olmaz.
Şakir Paşa’nın vurulma hadisesi
Şakir Paşa ailesi, dönemin en dikkat çekici ve kültür hayatında iz bırakan ailelerinden biridir. Bu aile yalnızca Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan Cevat Şakir Kabaağaçlı ile değil; kardeşlerinden modern Türk resminin önemli sanatçılarından Fahrelnisa Zeid ve Türkiye’de gravür sanatının öncülerinden Aliye Berger ile de sanat tarihinde önemli bir yer edinmiştir.