Aklımda hep vardı Afife Jale ile Selahattin Pınar’ı yazmak, fakat elim kaleme, pardon klavyeye, bir türlü gitmiyordu…
Öyle üşendiğimden falan değil; hüzünlenmek istemediğimdendi… Ta ki Selahattin Pınar’ın hicaz makamındaki bestesi “Bir Bahar Akşamı Rastladım Size” kulaklığımda yankılanana kadar…
Zamanında ut çalarken en sevdiğim eserlerden biriydi. Kime bir bahar akşamı rastlamıştım bilemem ama udumun tellerine içten bir şekilde mızrabımı vurduğumu çok iyi hatırlıyorum…
Bir bahar akşamı rastladım size
Sevinçli bir telaş içindeydiniz
Derinden bakınca gözlerinize
Neden başınızı öne eğdiniz?
İçimde uyanan eski bir arzu
Dediki yıllardır aradığım bu
Şimdi soruyorum büküp boynumu
Daha önceleri nerelerdeydiniz?
Sağanak yağmurlu, simsiyah bulutların olduğu bir günde başladım yazmaya…
Onların hayatı da güneşle pek anlaşamamıştı zaten.
Bu parçayı çalıyordum, Selahattin Pınar bestesi olduğunu biliyordum ama notalarını takip ettiğim şarkının ardında gizlenen hüzünlü aşkın hikayesini sonradan öğrenecektim.
Afife Jale, Türk tiyatro tarihinin ilk Müslüman kadın oyuncusu…
Afife Jale, 1902 yılında İstanbul Kadıköy’de, kültürlü bir ailenin kızı olarak dünyaya gelmiştir. Hayatı dışarıdan bakıldığında sade ve sessiz görünür; fakat onun iç dünyasında daha çocuk yaşlarda filizlenen güçlü bir tutku vardır…
Tiyatroya olan aşkı çok erken başlar. Afife, sahnenin büyüsünü ilk kez evlerinin içinde, kardeşleri Sâlâh Bey ve Behiye Hanım’la oynadığı küçük oyunlarda keşfeder. Ev, onun için bir sahneye; gündelik hayat, bir oyuna dönüşür.
Alkış yoktur belki ama hayâl ve heyecan vardır.
Osmanlı’da, Müslüman kadınların sahneye çıkması yasak olduğundan kadın rolleri gayrimüslimler, özellikle Ermeniler tarafından canlandırılmıştır. Darülbedayi sahnesinde Eliza Binemeciyan’ın öne çıktığı dönemdir.
Eliza Binemeciyan’ın sahnedeki varlığı Türk kadınlarının tiyatroya olan ilgisini arttırmış görünse de bu dönemde oyuncu olmaya cesaret eden bir Müslüman kadın henüz ortaya çıkmamıştır.